Wir haben, etc.

De vijfde mei was eindelijk weer eens een vrije dag en de PvdA nam het er van: Cohen hield het, karaktergetrouw, veilig en streelde de kiezer met beloften van ‘elk jaar vrij op vijf mei’, partijgenoot Van der Laan zocht het gevaar en begon over verzetshelden en Auschwitz. Een gedurfde zet van Van der Laan want ‘de oorlog’ is door jaren van indoctrinatie een precair onderwerp. "Onze ouders en grootouders waren net zo flink als die in andere landen" aldus Van der Laan. Hij telde zo'n tweeduizend verzetslieden die zijn omgekomen en zesduizend gevangengenomen. "Dat vind ik enorme aantallen". En als uitsmijter beweerde Van der Laan in Trouw: "Onze ouders wisten niet van Auschwitz". Stemhok – altijd goed geïnformeerd- vraagt zich af hoe dat dan zat. Want als ze van niks wisten, waar streden onze helden dan voor?

Stemhok vermoedt een onweerstaanbare afkeer van Bratwurst bij onze helden. Of wellicht hadden de mannen en vrouwen van de ondergrondse altijd een onvoldoende voor hun proefwerken ‘Schwere Wörter’. Geschokt door het afvoeren van Joodse landgenoten waren ze immers niet. Stemhok toog naar het verzetmuseum en vond de volgende historische verhalen:
 
Mieke (99): “Ik was zwanger van onze derde toen we een Duitser in huis kregen. De hele dag stond die man vette worsten te bakken. God, en ik was toch al zo misselijk. Gadverdamme! Meteen toen ik onze Jan op de wereld had gezet ging ik bij het verzet. Die Moffen moesten wat mij betreft acuut het land uit. Ik wilde graag een vierde kindje en die worsten zou ik niet nog een zwangerschap overleven.”
 
Annie (89): “Bij de Hollandsche Schouwburg vervoerden de Duitsers Joodse kindjes naar het platteland. Dat vond ik zó oneerlijk! De Plantage buurt lijkt nu heel wat, maar vroeger was het armoe, hoor. Iedereen die daar woonde wilde wel een reisje naar het platteland. Via een vriendinnetje rolde ik er in. Ik dacht, als we die Duitsers nou weg krijgen, dan kunnen we gewoon zélf weer naar Friesland.
 
Niet alle leden van de ondergrondse werden held uit wrok of onvrede. Stemhok vernam ook verzetshelden die vooral het plezier zochten:
 
Peter (87): “Jaah! Radio Oranje. Machtig was dat. Ken je radiomaken? Heel intiem is dat, met z'n tweeën in zo’n studio. Zelfgebrouwen biertje er bij, want de Grolsch was op de bon. Ja, we lulden zo een uur vol.” Zijn vriend Henk (85) vult aan : “Bij Vrij Nederland van hetzelfde laken een pak hoor. Je schreef gewoon een beetje wat er in je op kwam en dat zag je dan later in print. Machtige tijden.”
 
Zo onwetend als Van der Laan ons wil doen geloven was men nou ook weer niet. Ja, je hoorde wel eens wat, beamen beide heren. Zo sprak Koningin Wilhelmina  in oktober 1942 tijdens een toespraak voor Radio Oranje over: ‘de onmenselijke behandeling, ja het stelselmatig uitroeien van deze landgenoten’. In de zomermaanden daarvoor gebruikte Radio Oranje voor het eerst het woord ‘gaskamers’. Maar toch, over het algemeen: “Je wist het gewoon niet, het gebeurde ook vaak ’s nachts hè... Je zag het niet”.
 
- Noot: De opa van ondergetekende ging naar een Duits werkkamp toen hij daartoe werd opgeroepen. Hij kwam daar haar oma tegen, een 15-jarige uit Polen gedeporteerde vrouw. Ze was te herkennen aan de speciaal voor Polen ontworpen ster met P op haar kleding. Zonder mensen die van niks wisten, was de auteur er dus niet geweest. Zo praat je alles goed. -

 

Share this