Hoeveel vage taal nemen politieke partijen op in hun verkiezingsprogramma’s? Hoe uitwisselbaar zijn hun teksten? Op welke informatie moet de StemWijzer zich baseren?
 
Stemhok neemt de proef op de som. Welke partij schreef:
 
“Willem Drees zag een land vernietigd door oorlog en zei: samen de schouders er onder”?
 
Het antwoord krijgt u hieronder, het is in ieder geval niet van de PvdA.
 
Eerst een aantal andere uitspraken. Als eerste een onderwerp dat veel aandacht in verkiezingsprogramma’s krijgt: de 'crisis' van de Nederlandse democratie:
 
“Veel mensen voelen zich onvoldoende vertegenwoordigd in het politieke systeem. Ze voelen zich machteloos tegenover grote ontwikkelingen die zich buiten hen om voor lijken te doen en waar zij zelf geen greep op lijken te hebben. Niet alleen machteloos maar ook onbegrepen en niet gewaardeerd.”
Geen teksten van de PVV, maar van de PvdA. Gelukkig zijn er partijen die dat willen veranderen:
 
“Voor een sprankelende democratie, met volop referenda.”
Nee, niet van D66, maar van de PVV. De economische crisis blijft ook niet onbesproken. De sociale zekerheid moet beschermd, vinden veel partijen:
 
“Nederland kan zich geen stilstand veroorloven als wij onze welvaart en ons voorzieningenniveau op peil willen houden.”
Een tekst van de PvdA? Nee, van de VVD. Hoe komen we weer uit de crisis? In ieder geval niet met de kilometerheffing:
 
“Ook helpt het niet om mensen in de file meer te laten betalen.”
Geen standpunt van de hardwerkende Nederlanders van de VVD, maar van de SP.
 
“Wel zullen we het in toenemende mate moeten hebben van innovatief ondernemerschap, van een goed opgeleide beroepsbevolking en van een aantrekkelijk vestigingsklimaat.”
Alweer geen tekst van de ondernemers van de VVD, maar de PvdA. Kennis is een speerpunt van D66. Toch?
 
“Naast onze unieke ligging zal onze economie het in de toekomst ook moeten hebben van onze belangrijkste grondstof: ‘kennis’.”
Maar dit is geen tekst van Pechtold, wel van Rutte.
Weer anderen vinden dat we moeten kijken naar een “breder welvaartsbegrip”. Dat kan ook bondiger:
 
“Wij kiezen voor een goed milieu.”
Duidelijke taal die niet afkomstig is van GroenLinks, maar van hun 'groene vrienden' bij de PVV. Gelukkig zijn er ook nog andere prangende kwesties:
 
“Te veel jongens uit migrantengezinnen gaan het criminele pad op.”
Klare taal van Wilders? Nee, van GroenLinks. Dat vraagt om ferme maatregelen:
 
“Niets doen is geen optie.”
Geen stoere praat van de PvdA, maar alweer GroenLinks. Zulke kwesties hebben natuurlijk van alles te maken met normen en waarden. Dat is het thuisterrein van het CDA.
 
“De toegenomen individualisering en diversiteit hebben geleid tot uiteenlopende leefstijlen en minder vanzelfsprekend gedeelde waarden.”
Toch is dit geen tekst van JP. De PvdA heeft zijn taal overgenomen. Kan het nog goed komen met Nederland? GroenLinks denkt van wel en wil haar campagne een positieve uitstraling geven. Toch is de volgende zin niet van hen:
 
“Ons geluid is er een van hoop en optimisme; het rotsvaste geloof dat de mooiste dagen van Nederland nog steeds voor ons liggen.”
 
Deze zin is van Geert W. Net als die verwijzing naar Drees trouwens.