Johan Remkes, VVD-er, vice-premier, minister van Binnenlandse Zaken en verantwoordelijk voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (de vroegere BVD), heeft zich blunderend door de laatste week voor de vakantie geslagen.

"Als mij wat overkomt, dan bent u daar mede schuldig aan", richtte Pim Fortuyn zich tot Wim Kok en de zijnen enkele weken voor de moord. Fortuyn verweet het kabinet dat deze hem geen bescherming bood. Tijdens de persconferentie op de avond van de moord meldde een lijkbleke minister van Justitie Benk Korthals dat de overheid toch echt weinig blaam trof. Er was wel degelijk beveiliging geboden, maar die was door Fortuyn zelf afgeslagen.

Nalatig, onzorgvuldig en afwachtend, concludeert de commissie-Van den Haak nu. Niks weinig blaam, de overheid, en dan vooral de AIVD is veel te laks met de beveiliging omgesprongen. In de Haagse wandelgangen was de vraag wiens ministeriële kop dit moest kosten het gesprek van de dag.

Aangezien Benk Korthals al opgestapt was vanwege de bouwfraude en de toenmalige Minister van Binnenlandse Zaken, Klaas de Vries, voor de PvdA in de Kamer had plaatsgenomen, werd het meeste geld op het hoofd van Johan Remkes ingezet.

Het aangeschoten wild zelf reageerde nogal onhandig op het politiek explosieve rapport van Van den Haak door zijn veiligheidsdienst in bescherming te nemen. Hij ontkende simpelweg dat de AIVD te laks met de zaak zou zijn omgesprongen.

Het "passieve beeld" van de veiligheidsdienst "was niet in alle opzichten terecht", formuleerde Remkes politiek. Het was een naieve poging het politieke vege lijf te redden en werkte uiteindelijk contraproductief, alles en iedereen keerde zich tegen Remkes.

Herben kondigde direct een motie van wantrouwen aan; Zalm zei dat de veiligheidsdienst overduidelijk steken heeft laten vallen. Maar vooral in de ministerraad vielen harde woorden. Het zoveelste crisisoverleg onder leiding van Balkenende eindigde met het inbinden van Remkes. Er zou sprake zijn geweest van "misverstanden", "spraakverwarring" en een "definitiekwestie".

De Tweede Kamer liet zich de kans om Remkes oren te wassen echter niet ontnemen en gaf hem, met de verkiezingen in het achterhoofd, er nog flink van langs. "Beneden de maat en verwarrend", vond Boris Dittrich zijn optreden. "Te kort door de bocht", aldus partijgenoot Zalm. Desondanks besloot de Kamer de minister lekker te laten bungelen. Remkes mag de demissionaire rit uitzitten. Hij is alleen niet schadevrij meer.